Mandana In Red

منحنی سقوطی ... و هنر ايران.

ساخت تخت جمشيد درحدود ۲۴۰۰ سال پيش شروع شد. به اين معنی که فقط هفت سال مشغول صاف کردن صفه زير اين مجموعه بودن و بعد از اون شروع به ساخت بناها کردند. اگر اشتباه نکنم نخستين بنايی هم که ساخته شد تالار آپادانا بود که اصلا برای برگزاری بارعام ها و مراسم نوروز، جشن برکت درنظر گرفته شده بود. در اطراف اين تالار چهار اتاقک نگهبانی بوده که کنار هرکدوم دو يا يک مجسمه سگ از سنگ مشکی يک تکه قرار داشته که الان يک نمونه تقريبا سالمش توی موزه ايران باستان وجود داره. از اون طرف مجموعه بناهای کاخ گلستان رو هم داريم که نخستين بخش اون خلوت کريمخانی بوده که زمان کريمخان ساخته شده،‌ همونجايی که الان يک تخت سنگی و سنگ قبر ناصرالدين شاه قرار داره و استخوانهای صاحب عمارت پس از نبش قبر و انتقال به تهران توسط آقا محمدخان زير پله هايش دفن بود،‌ آخه ما ايرونی ها برای جلوه کردن خودمون راهی نمی شناسيم الا تحقير ديگران، خوب راههای ديگه ای هم داره اما سخته و به گروه خونیمون نمی خوره. از اين فرعيات جات که بگذريم می رسيم به اصل مطلب و مجسمه های حيوونی که احتمالا قرار بوده شير از کار در بياد اما یک چیزی شده تو مایه گربه های ناقص الخلقه و در اين بنا ديده می شه. میگن بیت :
خورشید اگر محو تماشای تو نیست دلگیر مشو از پشت کوه آمده است
رو شاعر در وصف همین مجسمه ها گفته و بلافاصله هم از دنیا رفته. حیف اون موقع پزشک قانونی نبوده وگرنه گزارشش مرگ در اثر «ذوق زدگی» و به عبارت دیگه عارضه ذوق مرگ شدن قربانی رو گواهی می کرد. من خودم اولین بار که این مجسمه ها رو دیدم به تمام راویان تاریخ شک کردم و این که گفته اند آقا محمدخان به خاطر دشمنی با کریمخان استخوانهای اون بدبخت رو از گورش توی شیراز درآورد و برداشت آورد تهران زیر پای خودش چال کرد تا هر روز از روش رد بشه. من فکر می کنم برعکس خیلی هم کریمخان رو دوست داشته و می خواسته تمام عمر حظ بصر حاصل از دیدن این همه آثار هنری رو با صاحب و بنیان گذار عمارت تقسیم کنه.
به هر حال دوستی یا دشمنی اونها به من ربطی نداره، فقط می گم این خط سیر پيشرفت در هنر رو بگيريم از دوهزار و چهارصد سال تا حدود دويست سيصد سال پيش و همون منحنی رو برای فرهنگمون هم باور کنيم. اگه می خواين با چشمهای خودتون اين دو نمونه رو ببينين و کارشناسی کنين يک تک پا برين کاخ گلستان در میدان ارگ و بعد با ده دقيقه پياده روی به موزه ايران باستان ساختمان آثار قبل از اسلام.

ماندانا

   + Mandana In Red ; ٩:٠٧ ‎ب.ظ ; شنبه ٩ فروردین ،۱۳۸٢
    پيام هاي ديگران ()